Kennisbronnen

De website van de Britse Museums, Libraries and Archives Council. Wordt dagelijks bijgewerkt en bevat zeer veel informatie over ontwikkelingen, onderzoek en beleid in deze drie Britse efgoedsectoren. Specifiek voor archieven: Archives Task Force onder 'Programmes'.

Website van het Britse National Council on Archives, opgericht in 1988. Bevat informatie over de NCA, publicaties, ontwikkelingen en informatie over de regionale Councils on Archives.

Website van de Archive Awareness Campaign, het Britse equivalient van de Nederlandse Nationale Archievendag. Speelse website waarop het brede publiek in aanraking wordt gebracht met het concept 'Archief', en activiteiten in de buurt kunnen worden opgezocht.

Website van onderzoeksbureau Letty Ranshuysen. Houdt zich bezig met onder meer publieksonderzoek en beleidsevaluaties in de cultuursector.

Website van de Canadian Heritage Information Network. Kenniscentrum voor digitalisering, conservering en presentatie van Canadees erfgoed. Informatieve website met veel on line beschikbare onderzoeksresultaten over met name technologische ontwikkelingen, maar ook gebruikersonderzoek.

Website van Archives & Museums Informatics, organisatie voor interdisciplinaire studie naar informatie, gebruik en toepassingen in de archief- en museumsector. Speerpunten zijn het organiseren van conferenties en workshops, en het delen van kennis door on-line artikelen. Alle papers van de jaarlijkse conferentie Museums and the Web zijn beschikbaar. Zeer informatief.

Website van het Insitute for Museum & Library Services (USA), overheidsorganisatie ter bevordering van 'life-long-learning'. Richt zich op ondersteuning van musea en bibliotheken, door congressen, publicaties en dienstverlening.

Website van Cultuurnet Vlaanderen, landelijke organisatie voor stimulering van cultuurparticipatie. De website bevat onder meer een CultuurDatabank voor publiek, en een On line Bibliotheek voor professionals in de cultuursector.

Website van Steunpunt Re-creatief Vlaanderen, dat beleidsgericht onderzoek doet naar cultuurparticipatie.

Website van het Franse Ministère de la Culture & Communication. Geeft naast informatie over actualiteit, beleid en organisatie ook een cultuuragenda. Onder 'etudes' is een studie te vinden naar het franse archiefpubliek.

Website van de Digital Library Federation, koepelorganisatie voor bibliotheken, die zich richt op ontwikkeling van on-line bibliotheken. Website bevat informatie over presentatie, collecties, duurzaamheid en ook gebruik en gebruikers.

Internationale koepelorganisatie voor musea, archieven en bibliotheken, ter bevordering van de toegankelijkheid van materiaal.

Website van de Visitors Study Group, onderzoeksbureau gericht op publieksonderzoek in de erfgoedsector. Informatieve website. Verschillende bronnen alleen toegankelijk voor leden.

Empirische studie naar de mate waarin de Nederlandse cultuur is veranderd door de adoptie van ICT-toepassingen in het dagelijks leven

Inhoudsanalyse van het informatie-aanbod (begin 2002) op websites van Nederlandse musea en theaters (N=400). Uit de analyse komen twee dimensies naar voren: informatie voor fysieke bezoekers en voor virtuele bezoekers. Niet alle musea en (vooral) theaters bieden al informatie aan voor beide groepen. Grotere musea hebben uitgebreider informatie-aanbod, in weerwil van de democratiseringsthese die zegt dat ook kleine instellingen met weinig geld een goede site kunnen aanbieden.

Overzicht van trends in het bereik van culturele instellingen in Nederland vanaf eind jaren zeventig. Hoofdstuk 2 is gewijd aan cultureel erfgoed met aparte paragrafen voor musea, monumenten, archeologie en archieven, alsmede erfgoed in de gebouwde en landschappelijke omgeving (notitie Belvedere).

Beleidsdocument van The National Archives, Groot Brittannie, voor de jaren 2005-2007. Alle pijlen worden gericht op digitalisering van de archieven en het verbreden van virtueel publiek. Centrale thema's zijn positionering in de markt en de benadering van doelgroepen.

Rapport van the Archives Task Force over de toekomst van het Britse Archiefbestel. Annexes D en E bevatten respectievelijk een survey onder gebruikers en niet-gebruikers van archieven door onderzoeksbureau MORI, en een kwalitatief onderzoek onders de niet-gebruikers door R.W. Sabins en L. Samuels. De studies geven inzicht in de kennis en attitudes van niet-gebruikers ten aanzien van archieven.

Verslag van een evaluatieonderzoek van vier archiefwebsites die onderdeel uitmaken van het National Archives Network in de UK. Het verslag is samengesteld uit resultaten van gebruikersobservaties, vragenlijsten en focusgroepen. Gebruik van archiefwebsites blijkt moeilijkheden zowel als enthousiasme met zich mee te brengen. Verschillende typen gebruikers hebben verschilllende reacties.

Jaarlijks onderzoek naar de kwaliteit van de dienstverlening door Nederlandse archieven. Archiefbezoekers worden hierbij schriftelijk ondervraagd bij bezoek aan deelnemende archieven. Gemeten is onder meer de tevredenheid over fysieke en virtuele dienstverlening. Aflevering 2004.

Review van bestaand materiaal over publieksonderzoek en gebruiksevaluaties in opdracht van HEIRNET (Historical Environment Information Recources Network). Deze review geeft een overzicht over gebruikspatronen en gebruikersprofielen van gebruikers van archiefinstellingen (HEIR's). Op basis daarvan worden aanbevelingen gedaan, zoals bijvoorbeeld het advies om meer gestructureerd informatiete verzamelen ten aanzien van gebruikers.

Review van recente ontwikkelingen (jaren '80 tot 2005) in onderzoek naar (virtueel) archiefpubliek in Canada. Artikel in Dalhousie Journal of Information & Management.

Complete handleiding voor digitale (re)presentatie van cultureel erfgoed. Veel aspecten van digitale respresentatie komen aan de orde: project planning, digitalisering, kwaliteitszorg, samenwerking en ook publieksonderzoek. Samenwerkingsproject met Humanities Advanced Techology and Information Institute (HATII), University of Glasgow en National Institute for a Networked Cultural Heritage (NINCH).

Resultaten van een websurvey, uitgezet onder bezoekers van de site van Archives Network Wales, om de mening van gebruikers te achterhalen en gebruikersprofielen te kunnen opstellen.

Verslag van een gebruikersonderzoek naar bekendheid van en tevredenheid over twee websites van The Minneapolis Institute of Arts. Onderzoek in drie fasen: een nulmeting, vervolgens het plegen van aanpassingen in de websites. Tot slot nog een meting om het effect van de aanpassingen na te gaan.

Beschrijving van karakteristieken van gebruikers van digitaal archiefaanbod van gezamenlijke Britse archiefinstellingen. Aandacht wordt besteed aan specifieke behoeften van verschillende typen gebruikers.

Evaluatie van het SCAN-project, Schotlands grootste digitaliserings en toegankelijkheidsproject. SCAN had tot doel de inventarissen van alle Schotse archieven online te krijgen, zowel de professionele gebruiker als de leek van dienst te zijn en een grote digitaliseringsslag te slaan met onder meer afbeeldingen van Schotse testamenten.

Tussentijdse evaluatie in de ontwikkeling van The Archives Hub, Britse nationale portal die toegang biedt tot archief- en manuscriptcollecties. Het onderzoek gaat in op interface informatie, bruikbaarheid en presentatie en promotie.

Afrondend evaluatieonderzoek van The Archives Hub, Britse nationale portal die toegang biedt tot archief- en manuscriptcollecties. Kwalitatief en kwantitatief onderzoek naar o.m. gebruiksvriendelijkheid en bruikbaarheid van de site.

Eerste evaluatie na de pilot-fase in de ontwikkeling van de Archives Hub, Britse nationale portal die toegang biedt tot archief- en manuscriptcollecties. Een evaluatie met behulp van focusgroepen, gericht op toegankelijkheid, bruikbaarheid en organisationele aspecten.

Tussentijdse usabilitytest bij de ontwikkelingen van technologische tools voor de inrichting van archiefwebsites (LEADERS Project). Om gebruikers-feedback te genereren tijdens het ontwerpproces werd demonstratie-website getest. Het artikel beschrijft onder meer reacties van gebruikers op verschillende interfaces en zoekmechanismen.

Vergelijkend onderzoek naar gebruik van Flash en html in erfgoedwebsites. Beschreven worden onder meer gebruikersdoelen bij het websitebezoek en reacties op de verschillende versies van de site, als ook gebruikerstevredenheid en verschillen in tijdsbesteding aan taken.

Studie naar kwaliteitseisen voor virtuele musea. Wat betekent 'kwaliteit' voor een virtueel museum? Hoe meet je kwaliteit?

Overzichtsartikel over recente studies (1995-2003) naar gebruik en waardering door gebruikers van digitale bronnen in (universiteits-) bibliotheken. Meer dan tweehonderd onderzoeken zijn geanalyseerd. Vergelijking van resultaten leidt tot een overzicht van conclusies.

Artikel over bezoekgedrag van bezoekers aan virtuele musea. Door literatuuronderzoek en interviews met museumprofessionals proberen schetsen de auteurs een beeld van bezoekerstypen en bezoekgedrag.

Literatuurstudie naar usability voor kinderen, gevolgd door aanbevelingen voor een ontwikkelingsmodel voor kindergedeelten op websites.

Het Community Acces to Archives Project is een eenjarig project, gestuurd vanuit de National Archives in samenwerking met andere archiefinstellingen in de UK. Het achterliggende doel is de sociale insluiting van bevolkingsgroepen en tegelijk het aanboren van nieuwe publieksgroepen door archieven. Belangrijkste product is de totstandkoming van een Best Practice Model. Het model biedt stap voor stap begeleiding bij het ontwerpen en implementeren van Archive Community projecten.

Analyse van een verzameling evaluatieonderzoeken over digitaal erfgoedprojecten. Uit veel en uiteenlopende erfgoedinstellingen zijn evaluatieonderzoeken opgevraagd. Deze zijn vergeleken op methoden, structuur en resultaten. De analyse besluit met een aantal voorstellen om binnen de erfgoedsector een zekere consensus te creeren betreffend de manier waarop evaluaties worden uitgevoerd.

Een beschouwing op marktsegmentatie voor marketingdoeleinden in de archiefsector. Yeo bespreekt doelen van gebruikers, eigenschappen van records en achtergronden van gebruikers. Aan de hand van die drie elementen geeft hij drie criteria om op te categoriseren: het soort cultureel gebruik (zoals verschillende disciplines en vakgebieden), de mate van archiefvaardigheden en het soort vraag van de gebruiker.

Betoog voor meer specifiek publieksbeleid, naast de nadruk in de archiefsector op de digitale presentatie. Het internet biedt potentie voor archieven om meer en breder publiek te trekken. Het is tijd voor goede coördinatie en een visie op de omgang met het publiek.